Uzmanlardan LGS Öncesi Altın Tavsiyeler: Kaygı Telkinle Değil, Anlayışla Azalır

LGS Günü Yaklaştıkça Kaygı Da Artıyor

Her yıl yaklaşık 1 milyon öğrencinin girdiği Liselere Geçiş Sistemi (LGS) sınavı, hem öğrenciler hem de aileler için zorlu bir dönemin finali niteliğinde. Sınavın akademik yönü kadar, psikolojik etkileri de gündemde.

Özellikle sınav haftasına girildiğinde, çocuklarda uyku problemleri, iştahsızlık, gerginlik, içe kapanma ve dikkat dağınıklığı gibi belirtiler sıkça görülüyor. Bu dönemde ailelerin nasıl davranacağı büyük önem taşıyor.

Uzman Uyarıyor: Sınav Değil, Beklentiler Baskı Yaratıyor

Çocuk Gelişimi Uzmanı Emine Ergün, sınav dönemlerinde yaşanan kaygının temelinde sıklıkla aile beklentilerinin ve toplumsal baskıların olduğunu söylüyor:

“Sınav kaygısı çoğu zaman sınavın zorluğundan değil, beklentilerin ağırlığından doğar. ‘Kazanmalısın’, ‘başarılı olmalısın’ gibi mesajlar çocukta içsel baskı oluşturur.”

Bu baskı, öğrencinin sadece sınav başarısını değil, özgüvenini ve benlik algısını da zedeler.

Telkin Yetersizdir, Anlayış Gereklidir

Kaygı yaşayan bir öğrenciye “boş ver, rahat ol” demek çoğu zaman ters etki yaratır. Emine Ergün şöyle açıklıyor:

“Telkinler, duyguların bastırılması anlamına gelir. Çocuk, anlaşıldığını hissetmediğinde daha fazla yalnızlaşır. Bunun yerine ‘Ne hissediyorsun?’ diye sormak, yanında olmak daha değerlidir.”

Bu nedenle ailelerin çocuğu yargılamadan dinlemesi, sadece akademik değil duygusal desteğe de odaklanması gerekir.

Ailelerin Sıklıkla Yaptığı 5 Hata

1. Kıyaslama

“Arkadaşın 3 deneme bitirmiş, sen daha başlamadın mı?”
Bu tür ifadeler çocuğun öz saygısını düşürür, stresini artırır.

2. Gerçekdışı hedefler

“İlk 500’e girmezsen yazık olur!”
Gerçek potansiyeli görmeden koyulan hedefler, kaygıyı başarıdan çok uzaklaştırır.

3. Kendi geçmişini emsal gösterme

“Ben senin yaşındayken daha zorlu sınavlara giriyordum.”
Zamanlar, şartlar ve çocuklar değişir. Bu karşılaştırmalar fayda değil yük oluşturur.

4. Aşırı denetim ve uyarılar

“Neden telefon elinde?”, “Çalışmıyorsun yine!”
Bu sözler motivasyonu değil, suçluluk hissini besler.

5. Başarıyı tek ölçüt olarak görmek

“Sınavda iyi puan alırsan seninle gurur duyarım.”
Oysa çocuk çabalasa da başarılı olamayabilir. Çabanın da kıymetli olduğunu hissettirmek, özgüveni destekler.

Başarıya Değil, Sürece Odaklanın

Uzmanlara göre ebeveynlerin çocuklarına göstereceği en önemli destek, başarıya değil emek ve sürece verilen değeri artırmaktır. Çünkü sınavlar geçicidir, ama özgüven ve duygusal dayanıklılık kalıcıdır.

“Yalnızca başarıyı değil, gösterdiğin gayreti de önemsiyorum.”
Bu cümle, bir çocuğun iç motivasyonunu destekler ve onu geleceğe hazırlar.

Sınav Haftasında Denge Kurmanın Yolları

Ergün, sınav haftasında sadece akademik değil, fiziksel ve duygusal denge kurulması gerektiğini belirtiyor. İşte önerileri:

Uyku ve beslenme düzeni bozulmamalı. Vücut saatinin şaşmaması sınav sabahı için kritik.
Günlük tekrarlar hafif ve kısa tutulmalı. Zorlanılan konulara göz atmak yeterlidir.
Sevilen etkinliklere yer verilmeli: Yürüyüş, müzik, resim gibi uğraşlar zihni rahatlatır.
Sınavı hayatın sonu gibi göstermemek, öğrencinin duygusal yükünü hafifletir.

Dijital Dünyada Başarı Kıyaslamalarına Dikkat

Sosyal medyada paylaşılan “başarı hikâyeleri” çocuklar üzerinde olumsuz etki bırakabiliyor. Bir öğrencinin elde ettiği başarı, başka bir öğrencinin yetersiz hissetmesine neden olabilir.

“Her çocuk biriciktir. Kendi yolunda ilerlemesine izin verin,” diyor Emine Ergün.
Bu yaklaşım, hem ebeveyn hem de öğretmenler için yol gösterici olmalı.

Sınav Sabahı İçin Altın Kurallar

Sınav sabahı, çocuğun mümkün olduğunca rutin bir gün geçirmesi öneriliyor. Dramatik sahnelere veya aşırı heyecana gerek yok.

✅ Kahvaltı klasik olmalı, sindirimi zor besinlerden kaçınılmalı.
✅ Sınava fazla kalabalıkla gitmek stres yaratabilir.
✅ Sınav sonrası, “nasıl geçti?” yerine “çabanla gurur duyuyorum” gibi destekleyici cümleler tercih edilmeli.

Quantum Eğitim: Akademik ve Psikolojik Destek Bir Arada

Quantum Eğitim, sınav sürecine hem akademik hem de psikolojik bakış açısıyla yaklaşıyor. Deneme sınavları, konu tekrarları, koçluk sistemi ve öğrenci koçlarıyla LGS’ye hazırlanan binlerce öğrencinin yanında yer alıyor.

Ayrıca ailelere rehberlik ederek doğru tutumların kazandırılmasını sağlıyor.

📌 Ayrıntılı bilgi ve kaynaklar için Quantum Eğitim web sitesini ziyaret edebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

LGS öncesi kaygıyı azaltmak için ne yapılmalı?
Rutinler oluşturulmalı, duygusal destek sağlanmalı, başarının tek kıstas olmadığı mesajı verilmeli.

Aileler çocuklarını nasıl motive etmeli?
Eleştirmeden, kıyaslamadan ve sadece sonuca değil sürece odaklanarak destek vermelidir.

Sınav günü çocukla nasıl konuşmalı?
Destekleyici ve güven verici olunmalı. “Sana güveniyorum, elinden geleni yaptın” gibi cümleler tercih edilmeli.